Dr. Cemil Paslı: Ata Yurdundan Esen Rahmet Rüzgârı: Mesnevi

Yedinci yüzyılda başlayan İslam Ümranı 13. Yüzyılda zirveyi gördü.

Farklı milletlerin katkısının olduğu İslam Ümranı’na Türklerin emeği tartışılmaz.

Ziya Gökalp’in tespitiyle; Türkler ata yurtları uzak doğu, Anadolu’ya bağdaş kurduklarında doğu ve balkanların fethi ile batı birikimini birleştirdiler.

Üç medeniyet havzasından aldılar ve verdiler.

İslam Ümranı zirvede iken Uzakdoğu-Doğu-Batı’da üç merkez oluştu.

Uzakdoğu’da Semerkant, doğu’da Konya, batıda Kurtuba dünyaya İslam Ümranı’nın en nadide eserlerini hediye ettiler.

Konya 13. Yüzyılda Uzakdoğu’dan gelen Mevlana, Urmevi ve Konevi gibi isimlerle birlikte Muhyiddin Arabi gibi isimlerle batı birikimini de toplayarak işin zirvesine yerleşti.

Mevlana, Konevi, Urmevi, Şems gibi isimleri değerlendirirken onların yetiştiği ortamın zenginliğine dikkat çekmek gerekiyor.

Ürünün toprak ve iklim ile bağlantısı unutmamalı.

Merkezde Konya’da duran mütefekkirler dünyanın üç birikimini toplayarak Hanefi-Maturidi-Yesevi otobanını kıyamete herkesin istifadesine açık bir biçimde inşa ettiler.

Mevlana, Şems ve Konevi’nin arkadaşı Siracaddin Urmevi’nin Anadolu Selçuklu Devleti’ne 25 yıl kadılık yapması bu damarın etkisine işarettir.

Mevlana, Mesnevi kitabıyla Hanefi-Maturidi-Yesevi çizgiyi avam-havas herkesin anlayacağı bir disipline dönüştürdü.

Ahmet Hamdi Tanpınar uzak doğudan gelip Viyana’ya kadar uzanan Müslüman Türk Milleti’nin büyük Ümran yürüyüşünün sırrını Yahya Kemal Beyatlı’ya şöyle sorar:

--Üstad biz Viyana’ya nasıl gittik?

--Mesnevi okuyarak ve Buhara pilavı yiyerek.

751. yılını idrak ettiğimiz Şeb-i Arus günlerinde Mevlana’nın ata yurdundan estirdiği Mesnevi’yi daha çok okuyalım, anlayalım ve yaşayalım.

The Wind of Mercy Blowing from the Land of the Ancestral: Mesnevi

The Islamic Umran, which started in the seventh century, reached its peak in the 13th century.

The contribution of Turks to the Islamic Umran, where different nations contribute, is indisputable.

With the determination of Ziya Gökalp; When the Turks established ties with their ancestral homeland, the Far East, Anatolia, they combined the conquest of the east and the Balkans with the western accumulation.

They took and gave from three basins of civilization.

When Islamic Umran was at its peak, three centers were formed in the Far East-East-West.

Samarkand in the Far East, Konya in the east, Cordoba in the west presented the world with the most precious works of the Umran of Islam.

Konya came to the top of the business by gathering western knowledge with names such as Mevlana, Urmevi and Konevi, who came from the Far East in the 13th century, as well as Muhyiddin Arabi.

When evaluating names such as Mevlana, Konevi, Urmevi and Şems, it is necessary to draw attention to the richness of the environment in which they grew up.

The connection of the product with the soil and climate should not be forgotten.

The thinkers, centered in Konya, gathered the knowledge of the three worlds and built the Hanefi-Maturidi-Yesevi highway for the benefit of everyone until the end of time.

The fact that Siracaddin Urmevi, a friend of Mevlana, Şems and Konevi, was the judge of the Anatolian Seljuk State for 25 years is a sign of the influence of this vein.

With his book Mesnevi, Mevlana transformed the Hanefi-Maturidi-Yesevi line into a discipline that everyone, both common and non-public, could understand.

Ahmet Hamdi Tanpınar asks Yahya Kemal Beyatlı about the secret of the great Umran march of the Muslim Turkish Nation, which came from the Far East and extended to Vienna:

--Master, how did we go to Vienna?

--Reading Mesnevi and eating Bukhara pilaf.

Let's read, understand and live more the Mesnevi that Mevlana created from his ancestral homeland during the Seb-i Arus days, the 751st anniversary of which we understand.

Dr. Cemil Paslı