Gizemli avlular, saklı taşlar: Konya’nın Dokuzun Han’ı

Konya-Akşehir güzergâhında, tarihî dokusuyla dikkat çeken Dokuzun Hanı, Selçuklu döneminden günümüze uzanan gizemli izleriyle ziyaretçilerini bekliyor. Günümüzde Konya-Afyon karayolunun 24. kilometresinde, Şadiye Köyü yakınında yer alan han, yüzyıllar boyunca seyyahların uğrak noktası olmuş ve çeşitli dönemlerde restore edilerek varlığını sürdürmüş.

TARİHİN İZLERİ

Dokuzun Hanı, kapalı ve açık avlu düzenine sahip yapısıyla dikkat çeker. Yapının kapalı kısmı ve avlusu eş genişlikte tasarlanmış, bu özellik Konya-Beyşehir hattındaki diğer Selçuklu hanlarıyla benzerlik gösterir. 1210 yılında Emir Hacı İbrahim tarafından Mimar Osman’a yaptırıldığı kitabelerle belgelenen han, Osmanlı döneminde de karakol olarak kullanılmış, seyahat eden seyyahların ilgisini çekmiştir.

HANIN MİMARİ SIRLARI

Han, kuzey-güney yönünde uzanır ve avluya güneydeki dar cepheden girilir. Avlunun doğu ve batı kanatlarında revaklı mekânlar, girişin bulunduğu güney kanatta ise çeşitli odalar tespit edilmiştir. Kapalı kısmın taşırılan taç kapısı ve basık kemerli giriş açıklığı üzerine yerleştirilen altı satırlık kitabe, yapının Selçuklu hükümdarlığı döneminde inşa edildiğini açıkça ortaya koyar.

BEŞİK TONOZ VE SİVRİ KEMERLER

Kapalı alan, giriş yönünde beşik tonozlu üç sahına bölünmüştür. Sahınlar, dört ayağın birbirine ve duvarlara sivri kemerlerle bağlanmasıyla desteklenmiştir. Orta sahın seki ve üst örtüsü, restorasyon sırasında yeniden düzenlenmiş, ancak yapının tarihi dokusu korunmuştur.

KONYA’DA YAŞATILMASI GEREKEN BİR MİRASI

Han, etrafına yapılan ek yapılarla lokanta veya sosyal alan olarak kullanılmaya uygun hale getirilmiş olsa da günümüzde işlev görmemektedir. Taşların kaba işçiliği ve restorasyon sürecinde yapılan bazı müdahalelere rağmen, Dokuzun Hanı Konya’nın Selçuklu mirasının en önemli temsilcilerinden biri olmayı sürdürüyor. Tarihi yapı, hem mimari hem de kültürel açıdan korunmalı ve şehrin hafızasında canlı tutulmalıdır.