Yeşilçam'ın 'Kadir Abi'sine veda: Kadir İnanır son yolculuğuna uğurlandı

Zatürre nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 26 Haziran Cuma günü yaşamını yitiren Kadir İnanır'ın vefatı, sanat camiası ve milyonlarca sevenini derin üzüntüye boğdu.

Usta oyuncu için düzenlenen tören, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde gerçekleşti. Sevenleri, meslektaşları ve dostları, İnanır'a son görevlerini yerine getirmek için salonda bir araya geldi.

Kadir İnanır'ın naaşı, ikindi vakti Levent Barbaros Hayrettin Paşa Camisi’nde kılınan cenaze namazının ardından Ulus Mezarlığı’na götürüldü.

Törene, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu, Sinema Genel Müdürü Birol Güven, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ve İBB Başkan Vekili Nuri Aslan'ın yanı sıra sinema, siyaset ve sanat dünyasından pek çok kişi katıldı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kadir İnanır'ın cenaze törenine katıldı.

TÜRKAN ŞORAY'DAN KADİR İNANIR'A VEDA

Türkan Şoray, birçok filmde birlikte rol aldığı yakın dostu Kadir İnanır’a son görevini yerine getirmek üzere cenaze törenine katıldı. Kalabalığın arasından dostuna ulaşmaya çalışan Şoray'ın duygusal anları kameralara böyle yansıdı.

DOSTLARINDAN DUYGUSAL VEDA

Veda töreninde katılan yakın dostları ve meslektaşları, usta sanatçıyla ilgili anılarını paylaşarak duygu dolu konuşmalar yaptı.

JULİDE KURAL

Gözyaşlarını tutamayan Kadir İnanır'ın hayat arkadaşı Jülide Kural duygularını şu sözlerle dile getirdi;

"Öncelikle geldiğiniz için hepiniz sağ olun, var olun. Aslına bakarsanız şu anki duygum sadece sessizce durmak. Ancak Kadir'in söylemek istedikleri, haykırmak istedikleri o kadar büyük ki kalbimin buna dayanabileceğini sanmıyorum.

Aslında onu hepiniz tanıyorsunuz. Haksızlık karşısında taşan öfkesini, yoksulluk ve adaletsizlik karşısında şahlanan vicdanını, gözyaşlarının o güzel gözlerinin dostu olduğunu, insanlığını biliyorsunuz.

Hayatının en büyük aşkı olan sinemada kendi oyunculuğunu inşa ederken; kalbi, sezgileri, merakı ve hayata gülerek bakabilme cesareti ona hep yol gösterdi. Ben bütün bu süreçlere tanıklık ettim. Bu benim için büyük bir ayrıcalık ve çok özel bir deneyimdi.

Kadir İnanır, bir bakışıyla seyircisinin hafızasında yıllarca yaşayacak unutulmaz bir isim oldu. O herkesin ağabeyi, dayısı, sevgilisi ve babasıydı. Aslında halkın kendisiydi. Anadolu'ydu ve bütün halkların dostuydu. Bu yüzden de Rum'du, Ermeni'ydi, Türk'tü, Arap'tı, Boşnak'tı, Kürt'tü.

Bu dünyadayken de, ayrılırken de memleketine bıraktığı en büyük vasiyeti barış oldu. 'O büyük barışı mutlaka biz kuracağız, halklar kuracak' derdi ve bunu dünyanın en güzel gülümsemesiyle söylerdi. Bu vasiyet artık bizim sorumluluğumuzdur. Bir gün mutlaka sevgilim, mutlaka..."

LEVENT İNANIR

"Kadir dayım... Dayım diye başlayacağım. Büyük bir usta, büyük bir aktör, büyük bir insandı. Hayatta öğrendiğim birçok şeyi ondan öğrendim. Onun erdemini de yaşatmaya ve sürdürmeye devam edeceğim.

Yıllar önce verdiği bir röportajda, 'Türkiye'deki bütün evlerden cenazem kalkacak' demişti. Gerçekten de öyle oldu. Yine kendi sözleriyle, 'Benim bedenim gider ama yaptığım filmler yıllar sonra da keyifle izlenmeye devam eder' derdi.

Bütün filmleri nitelikliydi. Canlandırdığı kahramanlar içimizden çıkan insanlardı. Senaryolarına bile iz bırakan bir sanatçıydı.

Ben onunla vedalaşmıyorum. O, içimizde yaşamaya devam edecek. Zaten yaşıyor."

MENDERES SAMANCILAR

"Hayatın zor anları vardır; bugün de bizim için o zor anlardan biri. Buradan birçok arkadaşımızı uğurladık ama bir gün Kadir Dayı'mızı da buradan uğurlayacağımızı hiç düşünemezdik.

Artık 'Hekimoğlu'nu dinlemek bile zor olacak. Her dinlediğimizde yeniden ağlayacağız. O türküyü Kadir derlemişti, Ümit Tokcan okumuştu.

Kalbimizde dostça sarıldığımız, kocaman bir incir ağacıydı benim için. Barış, kardeşlik ve sevgi dolu bir yürekti.

Kadir İnanır gibi bir değeri asla unutmayacağız. İyi ki hayatımıza girdin, iyi ki ömrümün 50 yılını seninle birlikte geçirdim. Canım ağabeyim, güle güle."

ASLI KIZILTUĞ

Ben Kadir İnanır’ın manevi kızıyım. Son dönem sohbetlerinizi hiç unutmayacağım. Bana kattığınız şeyleri hiç unutmayacağım. Mekanınız cennet olsun Kadir İnanır

HALİL ERGÜN

Büyük bir insanımız kaybettik. 40-50 yıl kadar bu ülkeye izler bıraktı. Bizi yalnız bıraktı ama… Çok derinlikler bıraktı…

ATİLLA DORSAY

Sinema yazarı Atilla Dorsay ise Türk sinemasının Yeşilçam ile birlikte yaygınlaştığına dikkati çekerek, "Yeşilçam bir efsaneydi. Nasıl Amerika'da Hollywood varsa burada da Yeşilçam vardı ve Yeşilçam'ın yaptığı filmler insanları koştura koştura sinema salonlarına götürüyorlardı. Bu arada işte Kadir İnanır'ı tanıdık. Çok farklı bir yerdeydi. Bir sürü sanatçı vardı. Ama o çevirdiği 180 kadar filmle, bütün o filmlerle kendisini halkımıza sevdirdi. Bundan sonra artık onun yerine öyle bir adam gelebilir mi bilmiyorum." şeklinde konuştu.

TAMER KARADAĞLI

Bir devir daha kapandı. Krallarımızı birer birer kaybediyoruz. Kadir Abi sadece ünlü bir oyuncu değil bu ülkenin milli değerlerinden biriydi. Çok üzgünüm. Başımız sağ olsun.

NURSEL KÖSE

Başımız sağ olsun fazla söyleyecek bir şey yok. Bu ülkenin hafızası, sinema hafızası. O gitti ama bence filmleriyle, mesajlarıyla bizim yanımızda. Çok büyük bir kayıp. Başka ibr şey söylemek istemiyorum, başımız sağ olsun.

KADİR İNANIR BİR EFSANEYDİ

Usta sanatçı için düzenlenen törene katılan Sinema Genel Müdürü ve senarist Birol Güven, duyduğu üzüntüyü şu sözlerle dile getirdi:

"Hepimizin başı sağ olsun. Bir efsanemizi, büyük bir sanatçımızı daha uğurluyoruz."

Kadir İnanır'la tanışma fırsatı bulamadığını belirten Güven, usta oyuncu hakkında her zaman güzel şeyler duyduğunu ve bundan çok etkilendiğini söyledi.

"GÖRKEMLİ, HEYKEL GİBİ BİR İNSANDI"

Konuşmasına devam eden Güven, şu ifadeleri kullandı:

"Bize anlattığı hikâyeler, canlandırdığı karakterler ve yaşattığı duygular gerçekten çok güçlü ve çok derindi. Bence görkemli bir sanatçıydı. Heykel gibi bir insandı; tıpkı Cüneyt Arkın gibiydi. Unutamayacağımız bakışları vardı. Sadece ona özgü bakışlardı."

"BUGÜN BİZİM BİR PARÇAMIZ GİDİYOR"

Kadir İnanır gibi sanatçıların ödüllerle ölçülemeyeceğini vurgulayan Güven, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bence Kadir İnanır gibi oyuncuların yarıştırılmasını doğru bulmuyorum. Bu yüzden kaç ödül aldığının da bir önemi yok. İnanır, ödüllerle anılacak bir oyuncu değil. Bugün bizim bir parçamız gidiyor. Onun en büyük ödülü, bugün burada onu uğurlamak için toplanan insanlar.

Bize büyük bir hazine bıraktılar. Bizim en önemli görevlerimizden biri de bu hazineleri korumak, yeni nesli bu eserlerle yetiştirmek ve onlardan beslenmelerini sağlamak. Yapay zekâya referans olabilecek kudrette bir sanatçıydı."

O SADECE BENİM DAYIM DEĞİLDİ

Kadir İnanır'ın yeğeni, şarkıcı Soner Arıca, törende duygu dolu açıklamalarda bulundu. İnanır'dan sadece üç gün önce annesi Altın Arıca'yı kaybeden ünlü şarkıcı, yaşadığı acıyı şu sözlerle dile getirdi:

"Başımız sağ olsun. Çok şaşkınım ve çok üzgünüm. Belki hiç kimse böyle bir günde burada olacağını düşünmez ama ben de bir gün dayım için böyle bir törende bulunacağımı asla hayal etmiyordum. O sadece benim dayım değildi; aynı zamanda hayranı olduğum büyük bir sanatçıydı. Birkaç kuşaktan erkek, onun gibi konuştu, onun gibi güldü, onun replikleriyle hayatına dokundu."

Dayısına duyduğu hayranlığı her fırsatta dile getirdiğini söyleyen Arıca, çocukluk anısını da paylaştı:

"Kendi aramızdaki sohbetlerde de ona hep söylerdim; 'Sen benim dayımsın ama ondan önce hayran olduğum bir sanatçısın.' Bunu duyunca gülerdi. Kendimi bildiğim ilk yıllarda Fatsa'da bir filmini izliyorduk. Kendisi de yanımda oturuyordu. Bir ona baktım, bir perdeye... Onu her gördüğümde büyük bir heyecan yaşadım. Benim için yanımda gerçek bir yıldız oturuyordu."

Kadir İnanır'ın bilinmeyen yönüne de değinen Arıca, "Onun derin ve çok duygusal bir tarafı vardı. Belki bunu herkes görmedi ama yakınları olarak biz biliyorduk. Ben o duygunun hayranlarına da geçtiğine inanıyorum." dedi.

Annesini ve dayısını kısa aralıklarla kaybetmenin acısını yaşayan Arıca, sözlerini şöyle tamamladı:

"Çok karmaşık duygular içerisindeyim. Annemden üç gün sonra dayımı kaybetmek... Hastalıkları boyunca birbirlerinden haber almak istemeleri de çok duygusal ve tarif etmesi zor bir durumdu."

FOTOROMANLA BAŞLADI SİNEMADA İZ BIRAKTI

Kadir İnanır, 15 Nisan 1949’da Ordu-Fatsa’da dünyaya geldi. İlkokul ve ortaokulu Fatsa’da okudu, ardından İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nde yatılı eğitim aldı. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo-Televizyon Bölümü’nü bitiren İnanır, 1967 yılında Ses Dergisi’nin Sinema Artisti Yarışması’nda finale kaldı, 1968’de de Saklambaç Gazetesi’nin Fotoroman Artisti Yarışması’nda birinci oldu. Fotoromanlarda yer alan sanatçı, beyazperdeye 1968’de ‘Yedi Adım Sonra’ ile adım attı. Kısa sürede sinema filmlerinin aranan yüzleri arasına girdi.

İlk dönemlerinde “sert, haksızlığa boyun eğmeyen, delikanlı” karakterlerle tanındı. Toplumsal sorunları merkezine alan güçlü yapımlardaki rolleriyle sinema tarihinde derin bir iz bıraktı. ‘Selvi Boylum Al Yazmalım’, ‘Kara Gözlüm’, ‘Dila Hanım’, ‘Bodrum Hakimi’, ‘Devlerin Aşkı’ gibi sevilen filmlerde birlikte rol aldığı Türkan Şoray’la sinema tarihinin en ikonik çiftlerinden biri oldu. ‘Yılanların Öcü’, ‘Katırcılar’, ‘Bir Yudum Sevgi’ ve ‘Amansız Yol’ gibi Türk sinemasının köşe taşı sayılan filmlerdeki performansıyla da toplumsal hafızada yer edindi.

YÖNETMENLİK DE YAPTI

Kadir İnanır sinemanın mutfağına da girdi, 1992’de ‘Ah Gardaşım’, 1993’te ‘Savcı’ filmlerinin yönetmen koltuğuna oturdu. 90’lı yılların sonu ve 2000’li yıllarda televizyon dizilerinin yükselişiyle birlikte ekranlarda da fırtına gibi esti. Rol aldığı diziler büyük reyting başarıları yakaladı.

2013’te başlatılan çözüm sürecinde ‘Akil İnsanlar Heyeti’nde yer aldı, barışçıl adımları destekleyerek sürecin topluma anlatılması için çalıştı.

Yarım asrı aşkın kariyeri boyunca sayısız ödüle layık görülen Kadir İnanır, Türk sinema tarihinde silinmeyecek bir iz bıraktı.

EFSANELER ÖLMEZ

* Hülya Koçyiğit: “Sevgili Kadir yıllarca aynı perdeyi, aynı heyecanı ve aynı sanata olan tutkuyu paylaştık. Duruşun, sanatına olan bağlılığın ve unutulmaz karakterlerin Türk sinemasının en kıymetli miraslarından biri olarak yaşamaya devam edecek. Seni tanımış, aynı yolu yürümüş olmaktan her zaman büyük bir onur duydum. Kalbimde daima sevgi ve saygıyla yaşayacaksın.”

* Nebahat Çehre: “Bazı vedalar sadece bir insanı değil, bir dönemi de alıp götürür. Paylaştığımız yıllar, aynı karelere sığan anılar ve geride bıraktığın izler hiç silinmeyecek. Seni daima sevgiyle ve özlemle hatırlayacağız. Işıklar içinde uyu.”

* Ajda Pekkan: “Sinemamıza kattığınız unutulmaz eserler, zarafetiniz ve bıraktığınız iz daima yaşayacak. Anılarımızda ve kalbimizde her zaman çok özel bir yeriniz olacak.”

* Cem Yılmaz: “Kıymetli büyüğümüz, sinemamızın devi Kadir İnanır’ın mekânı cennet olsun. Gönüllerde yaşayacak, unutulmayacak.”

* Gül Sunal: “Kemal’in çok az gerçek dostlarından birini kaybetmek zor. Türk sineması olağanüstü bir oyuncuyu, hayattaki duruşuyla örnek olan dost canlısı bir beyefendiyi kaybetti. Canım dostum güle güle. Çok iyi biliyorum, ölümsüzler listesinin başlarında yaşayacaksın.”

* Ali Sunal: “Hoşçakal yakışıklım. Sana olan hayranlığım hiç bitmeyecek. Babama sarıl benim için olur mu?”

* Melek Baykal: “Bir yıldız daha kaydı gökyüzünden. Ardında unutulmayacak filmler, güzel anılar ve kocaman bir miras bıraktın.”

* Behzat Uygur: “Efsaneler ölmez. Filmleriyle, duruşuyla ve unutulmaz karakterleriyle daima yaşamaya devam edecek.”

Yoğun katılımın olduğu törende zaman zaman kalabalıktan dolayı arbede yaşandı. Kadir İnanır'ın cenazesi Barbaros Hayreddin Paşa Camisi'nde kılınan namazın ardından Ulus Mezarlığı'nda toprağa verildi.