Konya’da kaybolmaya yüz tutan kırkyama sanatı yaşatılmaya çalışılıyor

Tarihi Selçuklu dönemine kadar uzanan kırkyama, o yıllarda “geçme işi” olarak adlandırılıyordu. Osmanlı döneminde ise özellikle Balkanlar’da gelişerek “Banaluka” adıyla ün kazandı. Günümüzde ise daha çok “yamalı bohça” olarak bilinen bu teknik, geçmişte hem ihtiyaçtan hem de estetik anlayıştan doğan önemli bir üretim biçimi olarak öne çıkıyor.

Eskiden kumaşların değerlendirilmesi amacıyla yapılan kırkyama, zamanla sanatsal bir kimlik kazandı. Bohça, seccade, yorgan yüzü, yatak örtüsü ve perde gibi pek çok ev tekstilinde kullanılan bu teknik, bugün çanta, giysi ve dekoratif aksesuarlarda da kendine yer buluyor.

Ancak uzmanlara göre hızlı sanayileşme, hazır ürünlere kolay ulaşım ve el emeği gerektiren işlere olan ilginin azalması, bu sanatın geleceğini tehdit ediyor. Günümüzde kırkyama, çoğunlukla sınırlı sayıda sanatçı ve ev hanımı tarafından yaşatılmaya çalışılıyor.

Öte yandan, Batı ülkelerinde “patchwork” adıyla gelişimini sürdüren kırkyama sanatı, uluslararası fuarlar ve atölye çalışmalarıyla destekleniyor. Geleneksel Anadolu motiflerinin yanı sıra modern sanat akımlarından da etkilenerek zenginleşen bu teknik, dünya genelinde yeniden ilgi görmeye başladı.

Konya’da ise yerel sanatçılar ve bazı eğitim kurumları, kırkyama sanatını gelecek nesillere aktarmak için çalışmalar yürütüyor. Uzmanlar, bu kültürel mirasın korunması için hem bireysel hem de kurumsal desteklerin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.