Konya’daki bu mekanın sırrı halen çözülmedi: Sultanların uğrak yeriymiş!

Konya şehir merkezinin yaklaşık 10 kilometre batısında bulunan ve halk arasında Takkeli Dağ olarak da bilinen Gevele Dağı, yüzyıllardır bölgenin en önemli tarihî noktalarından biri olarak dikkat çekiyor. Hem doğal yapısı hem de geçmişte üstlendiği stratejik rol sayesinde Konya’nın savunmasında büyük önem taşıyan bölgede bugün de arkeolojik çalışmalar sürdürülüyor.

TAKKELİ DAĞ’IN TARİHİ VE COĞRAFİ KONUMU

Gevele Dağı, Büyük Gevele ve Küçük Gevele olmak üzere iki ayrı yükseltiden oluşuyor. Büyük Gevele Dağı 1710 metre, Küçük Gevele Dağı ise 1670 metre yüksekliğe sahip. Bizans döneminde kaynaklarda “Caballa” ya da “Kaballa” adıyla geçen bölgenin adı, Anadolu’nun Türkler tarafından fethedilmesinin ardından zamanla “Kevele” ve daha sonra “Gevele” olarak kullanılmaya başladı.

Sarayköy’e yaklaşık 1 kilometre, Sille’ye ise 3,5 kilometre uzaklıkta bulunan dağ, konumu sayesinde tarih boyunca stratejik bir noktada yer aldı.

GEVELE KALESİ STRATEJİK BİR SAVUNMA NOKTASIYDI

Geçmişi Helenistik döneme kadar uzanan Gevele Kalesi, Konya çevresindeki volkanik dağların zirvesinde yer alan iki önemli savunma kalesinden biri olarak biliniyor. Kale özellikle Bizans döneminde büyük ölçüde inşa edilip geliştirilirken, Türkiye Selçukluları döneminde de yenilenerek içerisine mescit, saray, hamam ve av köşkü gibi yapılar eklendi.

Kalenin eteklerinde kayalara oyularak yapılmış mezarlar ve çeşitli yaşam alanlarının bulunması, bölgenin tarih boyunca aktif şekilde kullanıldığını gösteriyor. Bizans döneminde “Aziz Philip Tepesi” olarak da anılan bu alanın, Sille ile tarihî bir yol aracılığıyla bağlantılı olduğu ve yol üzerinde manastır kalıntılarının bulunduğu da biliniyor.

SELÇUKLU SULTANLARININ UĞRAK NOKTASIYDI

Selçuklu döneminde sultanların av ve dinlenme amacıyla kullandığı Gevele Kalesi, Haçlı ve Bizans saldırıları sırasında da önemli bir savunma noktası olarak değerlendirildi. Selçuklu ve Karamanoğlu kaynaklarında “Darü’l-mülk” olarak da anılan kale, özellikle yaz aylarında yaylak olarak kullanılan yerlerden biri oldu.

Osmanlı dönemine gelindiğinde ise kale farklı bir rol üstlendi. Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı ile Karamanoğulları arasındaki mücadelede önemli bir hedef hâline gelen yapı, 1467 yılında Gedik Ahmet Paşa tarafından yıktırıldı.

Konya çevresinin en önemli tarihî alanlarından biri kabul edilen Gevele Kalesi’nde 2012 yılından bu yana arkeolojik kazılar yürütülüyor.