İmam-I Azam Ebu Ha­Ni­Fe

Ehl-i sün­ne­tin amel­de 4 hak mez­he­bin­den bi­ri olan Ha­ne­fi mez­he­bi­nin ku­ru­cu­su­dur. Mut­lak müc­te­hid­dir. Asıl is­mi Numan’­dır. Ba­ba­sı Sabit, Hazret-i Ali ile gö­rüş­müş, zür­ri­ye­ti için dua al­mış­tır. Hic­ri (80-150), miladi (699-767) seneleri ara­sın­da Kufe ve Bağ­dat’ta ya­şa­dı. Burada şehid edil­di.

Eshâb-ı kirâmdan Enes bin Mâlik ile birlikte beş kişiyi görmekle şereflendi. Ehl-i beytten Zeyd bin Ali ve Muhammed Bakır’dan ilim öğrendi. Tasavvuf ilmini Câfer-i Sâdık’tan alarak yüksek derecelere kavuştu. Fıkıhdaki çok geniş bilgisini ve hele kıyasdaki harikulâde kuvvetini, zühd ve takvadaki, hilm ve salahdaki akıllara hayret veren üstünlüğünü bildiren kitaplar sayılamayacak kadar çoktur. 

Önce İmâm-ı Şabî'den kelâm ve münazara ilmini çok iyi öğrendi. Sonra Hammâd bin Ebî Süleyman’dan fıkıh öğrendi. 28 yıl derslerine devam etti. Bir yandan da insanların inancını bozmakta olan sapık fırkalarla mücadele etti. Dehrî denilen inkârcılarla, şiî, mu'tezilî kimselerle münazara yaparak ehl-i sünnet itikadını yaydı. Din bilgilerini kelâm, fıkıh, tefsir, hadîs vs. isimleri altında ayırarak bu ilimlere âit kâideleri tespit etti.

Kû­fe Câ­mi­i’n­de ders ve­rir­ken bin ta­le­be­si her der­sin­de bu­lu­nur­du. Bir mesele­ye ce­vap bu­lun­ca ta­le­be­le­ri­ne söy­ler­di. Hep­si uy­gun gö­rür­ler­se; “El­ham­dü­lil­lah” di­ye­rek ta­le­be­le­ri­ne; “Bu­nu ya­zı­nız!” bu­yu­rur­du. Ha­ne­fi mez­he­bi Os­man­lı Devle­ti za­ma­nın­da her ye­re ya­yıl­dı. Bugün bütün dünyadaki Müslümanların dörtte üçü, onun yolundadır. Kalan dörtte birinde