Seydişehir Sofuhane’de tarihi Muallimhane Camii yeniden gün yüzüne çıkıyor

Konya’nın Seydişehir ilçesine bağlı Sofuhane Mahallesi’nde, Hükümet Meydanı’nın güneyinde yer alan tarihi cami, özgün mimarisi ve geçmişiyle dikkat çekiyor. Kuzey-güney doğrultusunda inşa edilen yapı, moloz taş ağırlıklı kâgir sistemi, ahşap hatılları ve sade görünümüyle Geç Osmanlı ve erken dönem yapım tekniklerinin izlerini taşıyor.

Dikdörtgen plana sahip olan cami yaklaşık 17,5 x 13 metre dış ölçülere sahip. Yapının köşelerinde ve giriş bölümlerinde daha işlenmiş taşlar kullanılırken, duvarlarda düzenli ahşap hatıl sistemi dikkat çekiyor. Üzeri ise dört yöne eğimli, kiremit kaplı ahşap çatıyla örtülü. Geniş ahşap saçaklar yapıya karakteristik bir görünüm kazandırıyor.

Cephe düzeninde güney duvarında alt sırada iki büyük, üstte ise bir küçük pencere bulunuyor. Bu pencerelerden birinin mihrap hizasında yer aldığı görülüyor. Doğu cephede üst kısımda küçük bir pencere yer alırken, aynı cephede camiye bitişik 1529 tarihli bir türbe bulunuyor. Bu türbede Pir Mehmet oğlu Hacı Recep ve ailesine ait mezarlar yer alıyor. Batı cephede dört pencere açılmış olup, girişe yakın olanların daha küçük boyutlarda tasarlandığı dikkat çekiyor. Kuzey cephede ise iki küçük pencere bulunuyor.

Caminin kuzey ve batı yönlerinde iki ayrı giriş yer alıyor. Kuzeydeki ana giriş, sade bir düzen içinde sivri kemerli bir açıklık şeklinde tasarlanmış ve dışa taşırılarak taç kapı etkisi verilmiş. İç bölümde ise düz atkı kemerli ahşap çift kanatlı kapı bulunuyor. Batı giriş kapısı ise daha küçük ölçülerde ve yine ahşap malzemeden yapılmış.

Yapının en dikkat çeken unsurlarından biri, cami ile türbe arasına konumlandırılmış silindirik gövdeli, tek şerefeli minare. Kesme taşla inşa edilen minare sade bir görünüme sahip olmakla birlikte, şerefe korkuluklarında geometrik kafes oyma süslemeler göze çarpıyor. Gövde üzerinde belirli aralıklarla kullanılan renkli taş kuşaklar da yapıya ritmik bir görünüm kazandırıyor.

ZEMİNDE VE KORKULUKLARDA AHŞAP MALZEME HAKİM

İç mekanda harim bölümü ahşap ayaklar ve kirişlerle üç sahına ayrılmış durumda. Kadınlar mahfili kuzeydeki ilk iki ayak üzerine yerleştirilmişken, müezzin mahfili orta sahında yarım daire formunda konumlandırılmış. Zeminde ve korkuluklarda ahşap malzeme hakim. Duvarların bir kısmı restorasyonlarda sıvanırken, doğu duvarının bir bölümü özgün kesme taş haliyle korunmuş.

Mihrap sade kesme taştan yarım daire niş şeklinde tasarlanmış. Üzerinde caminin tarihine işaret eden iki satırlık kitabe bulunuyor. Minber ise caminin en süslemeli unsuru olarak öne çıkıyor. Geometrik geçmeler, bitkisel motifler ve kafes oyma teknikleriyle bezenen minber, Osmanlı geç dönem sanat anlayışını yansıtıyor.

Caminin avlusunun farklı yönlerinde girişler bulunurken, kuzeyde yer alan ana avlu kapısı daha büyük ölçüde tasarlanmış. Avluda ayrıca son yıllarda inşa edilen ve sekiz ayaklı ahşap üst örtüsü kurşun kaplamayla tamamlanan şadırvan yer alıyor.

Tarihi kaynaklara göre yapı, 1529-1530 yıllarında Pir Mehmet oğlu Hacı Recep adına muallimhane olarak inşa edildi. 1983 yılında tescillenen cami, 1998 yılında başlayan restorasyon çalışmalarının ardından bugünkü görünümüne kavuştu. Bugün hem mimarisi hem de taşıdığı tarihî izlerle Seydişehir’in önemli kültürel miraslarından biri olarak varlığını sürdürüyor.