Günün Kitapları | Değerlendirme: Gazeteci Özkan Saçkan

TOLGA Gümüşay’dan HİÇ KİMSENİN KENTİ. “Gerçek bir edebiyat eseri… Galata ve Levanten kültürü” -Ahmet Cemal, Cumhuriyet. İstanbul… Eşsiz doğası, binlerce yıllık geçmişi, zengin hikâyeleriyle medeniyetlerin buluşma noktası, farklı kültürlerin başkenti… Ve şimdi hem herkesin hem de hiç kimsenin kenti oluşunun romanıyla karşımızda! Yazar, büyük bir merak ve ilgiyle gözlerini Galata’ya çevirmiş. Onun tüm zamanlarını, insanlarını, hikâyelerini ustalıkla aktarıyor. Kitap geçmişin katmanlarını ve rengarenk insanlarını sarmalayıp günümüz Galata’sında buluşturan, büyülü bir gerçekliğin romanı… 

TOMRİS Uyar’dan ÖDEŞMELER VE ŞAHMERAN HİKÂYESİ. Ne var ki öfke bir kere edilginliğe dönüştü mü sahibini yiyordu önce; kudurgan, sivri tırnaklarla onun toprağını eşeliyor, yanılgılarını, boyun eğmelerini, budalalıklarını, kısacası geçmişte bağışlanmış, dayanılmaz, örtbas edilmiş ne varsa hepsini bir bir bulup çıkarıyordu. Sağlam bir adamı yılgın bir küçük memur yapan yersiz korkuları bir bir. Yazarın ilk baskısı 1973’te yapılan ikinci öykü kitabı Ödeşmeler, daha sonra Şahmeran Hikâyesi’yle birleşerek okurla buluşmaya devam etti. “Klasik hikâye” ile “modern öykü” arasında özgün bir yere konumlanan kitap, diriliğini ve canlılığını ilk günkü gibi korumaya devam ediyor. “Son hikâyenin başlığı ‘Şahmeran Hikâyesi’dir, ki aslı ‘Camasbnâme’dir ve Abdi adında bir şair tarafından 15. yüzyılda nazımla ve aruz vezniyle yazılmıştır. Sonradan bir halk hikâyecisi konuyu ‘Şahmeran’ adıyla ve düzyazıyla yazdı ve hikâye, günümüze kadar bu ikinci şekliyle basıla geldi. Bu eski öykü ile Tomris Uyar’ın çağımıza alegorik bir uygulama niteliğindeki hikâyesi, ilginç bir karşılaştırma konusudur, incelemeye değer.” Behçet Necatigil.

SHAHİDA Arabi’den NARSİST VE PSİKOPATLARLA TRAVMA BAĞLARINI KOPARMAK. “Neden hâlâ gitmiyorsun?” Belki de soru bu değil. Asıl soru: “Neden kopamıyorsun?” Seni inciten, değersiz hissettiren, gerçekliğini sorgulatan birine karşı hâlâ bir bağ hissediyorsan… yalnız değilsin. Bu kitap, adını koyamadığın o karmaşık duygunun gerçeğini açıklıyor: Travma bağı. Yazar, narsist ve psikopatik bireylerin kullandığı manipülasyon tekniklerini, bu döngünün beyninde ve duygularında nasıl bir bağımlılık yarattığını ve en önemlisi bu bağları nasıl koparabileceğini adım adım anlatıyor. Bu kitapta: Toksik ilişkilerin görünmeyen dinamiklerini keşfedecek. Manipülasyonun ince ama yıkıcı taktiklerini tanıyacak. Kendini suçlamayı bırakıp gerçeği görecek. Ve en önemlisi, kendi gücünü geri kazanacaksın. Çünkü bu bir aşk hikâyesi değil. Bu, özünü geri alma hikâyesi. Özgürlük, fark etmekle başlar. Yazar, narsisizm, toksik ilişkiler ve psikoloji konularında uzmanlaşmış, çok satan kitapların yazarı ve araştırmacıdır. Harvard ve Columbia üniversitelerinden dereceleri bulunan yazar, Becoming the Narcissist’s Nightmare gibi popüler kitapların yazarıdır ve çalışmaları Psychology Today, Salon ve VICE gibi platformlarda yer almıştır. 

UTKU Yıldırım’dan UĞUL. “Elleri buluşuyor.- Eller de düşünebiliyorsa: -lar?” 2024 Fakir Baykurt Öykü Ödülü’ne değer görülen Hayatında Değil Yerin’in yazarı, yeni öykü kitabında çocukluğun, yoksulluğun, dönüşümün ve kaybolan mahallelerin içinden geçen güçlü bir atmosfer kuruyor. Bu öykülerde yaşananlar tuhaf, bitimsiz bir çatlağın içine sızıyor. Kardeşlik bir deniz kıyısında kırılıyor, mahalleler önce düşte yıkılıyor, aileleri dev cisimde bir sessizlik yutuyor. Havuzun dibindeki menekşe, ayakkabı tamircisinin barakası, minibüs caddesinin egzoz dumanı ya da çocukların kurduğu oyunlar kendi hikâyelerini anlatıyor. “Ölünce çok sevinecek olan mı yazdı bunu, Ezgi mi yazdı, ben yazmadım, hatırlıyorum, kitabı elime ilk aldığımda oradaydı ama bundan da emin değilim şimdi. Hiçbir şeyden emin değilim, bunların yaşanıp yaşanmadığından da. Bu anın öncesi dağınık bir emin olamama hali. Burhanettin abi hariç.”

SELÇUK Altun’dan KİTAP İÇİN 2. “Kitap İçin-2 bir bilgi dağarcığı. Ansiklopedik bunaltı üzerine kurulu değil; Selçuk Altun’un kıvrak, ama oryantalizme ödün vermeyen diliyle akıcı-akışkan/çatıştıklarına yapışkan, bir sayılmazsa da iki oturmada bitirilebilecek bir tünlük. Günlük diyemiyorum, çünkü gece havası, serinliği pek yok. Çalışkan bir aklın, haşarı bir estetin, muzip bir çekingenin, kurnaz bir seyyahın ürünü.” K. İskender. Yazarın 2004’ten itibaren Cumhuriyet Kitap’ta çıkan ve tiryakileri oluşan kıs (s)a denemeleri…

Yazarın yirmi yaşındayken yazdığı ikinci romanı XIX. yüzyıl sonlarının büyük macera romanlarına sevgi dolu olduğu kadar biraz da alaylı bir saygı duruşu; iç içe geçmiş hikâyelerden oluşan bu roman da aynı onlar gibi cüretkâr bir deniz yolculuğunu konu alıyor: Servet sahibi, sıra dışı “Geçmişinden neredeyse bütünüyle pişmanlık duyan” Kaptan Kerrigan Güney Kutbu’na bir yolculuk düzenler. Bu maceraya birtakım edebiyatçı, sanatçı ve bilim insanı katılacaktır sadece. İç yüzü anlaşılamayan bir adam kaçırma vakası, gizemli el yazmaları, Edward devri hanımları, ölümcül düellolar ve büyüleyici deniz manzaraları arasında kitap heyecanlı, sürükleyici, çalkantılı bir hikâyeler silsilesi. “Her tür sahicilik kaygısını bir kenara bırakıp Henry James, [Joseph] Conrad ve Conan Doyle gibi üstatların izinden giden Ufuk Yolculuğu, okuru hayrete düşürmeyi hedefleyen esaslı anlatı geleneğine bağlı olarak, daha ilk satırlardan itibaren merak uyandıran başarılı bir üslup alıştırmasıdır.” Elide Pittarello. “Hayır, sevdiği yapıtların ister istemez ve farkına varmadan etkisine kapılmış bir gencin kaleminden çıkmış bir kitap, toy bir yazarın eseri değil bu. Çünkü hicvin yanında bu yapıtta iyi edebiyat da estetik değer de bilinçli bir öğrenme de var.” Enrique Sordo, La Estafeta Literaria.