İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLMESİ DÜZENLEMESİNDE GÜNCEL DURUM
Ülkemizde son yıllarda ihracatçı firma sayısı ve ihracat rakamlarında istikrarlı bir şekilde artış gözlenmektedir, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası tarafından bazı dönemlerde mevzuat değişiklikleri yapılmaktadır.
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararın “İhracat” başlıklı 8’inci maddesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı ihtiyaç duyması halinde ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir. Denilmektedir,
Hazine ve Maliye Bakanlığı bu yetkisini ilk olarak 04.09.2018 tarih ve 2018-32/48 nolu tebliğ ile ihracat bedellerinin en az %80’lik kısmının fiili ihracat tarihinden itibaren 180 gün içerisinde yurda getirilmesi, 31.12.2019 tarih ve 2019/32-56 nolu tebliğ ile ihracat bedellerinin fiili ihracat tarihinden itibaren 180 gün içerisinde getirilmesi zorunlu hale getirilmiştir, buna istinaden ihracat bedelinin 180 gün içerisinde yurda getirilmesi gerekmektedir, bundan sonra vergi dairesi tarafından 90 gün içerisinde ihracat bedelinin getirildiğine dair tevsik edici belgelerin sunulması talep edilmektedir, toplamda ihracat bedelinin yurda getirilmesi 276 ile 291 gün arasında yurda getirilmesi gerekir,
Ancak 31 ülke ihracat bedellerinin yurda getirilmesi konusunda istisna tutulmuştur, bunlar, Afganistan, Angola, Belarus, Benin, Cibuti, Etiyopya, Fildişi Sahili, Filistin, Gabon, Gana, Gine, İran, Kamerun, Kenya, Kırgızistan, Kuzey Kore, Küba, Liberya, Lübnan, Mısır, Moldova, Nijerya, Senegal, Somali, Sudan, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tanzanya, Venezuella ve Yemen’dir.
Bazı ülkelere yapılan ihracat bedellerinin %50’sinin yurda getirilmesi zorunlu olan ülkeler; Azerbaycan, Cezayir, Fas, Kazakistan, Özbekistan, Tunus, Türkmenistan ve Ukrayna’dır.
İhracat bedelleri Türk Lirası ve Döviz olarak tahsil edilebilir, İhracat bedelleri havale, çek, kredi kartı ve efektif olarak tahsil edilebilir.
İhracat bedellerinin bankacılık sistemi ile doğrudan ülkemize transferinin mümkün olmadığı ülkeler; Irak, Moritanya ve Libya’dır.
İHRACAT BEDELİ KABUL BELGESİ (İBKB)
Bankalarca ihracat bedelinin yurda getirildiğine dair İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) düzenlenir,
İhracat bedelinin süresi içerisinde (ek süreler dahil) yurda getirilmesinden ihracatçı sorumludur, aracı bankalar ihracat hesaplarının kapatılmasını izlemekle yükümlüdür.
TERKİN
T.C.M.B. İhracat genelgesine göre; 25.04.2022 tarihinden itibaren her bir Gümrük Beyannamesi bazında 15.000 Usd veya Gümrük Beyanname tutarının %10’luk kısmından hangisi büyükse terkinde o tutar dikkate alınır. Örnek olarak 120.000 Usd tutarındaki bir ihracatın %10’luk kısmı 12.000 Usd, 15.000 Usd’den küçük olduğu için 120.000 – 15.000 Usd = 105.000 Usd açık kalmaktadır,
YAPTIRIM
İhracat bedelinin yurda getirilmesi kararına uymayanlar hakkında idari para cezası ve ihracat bedelinin %5’i kadar ceza uygulanabilmektedir.
İHRACAT BEDELLERİNİN TCMB’YE SATILMASI ZORUNLULUĞU
İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) düzenlendiği tarihte en az %40’ı TCMB’ye satılması zorunludur, muafiyet kapsamında olan ülkelere yapılan ihracat bedelleri için İBKB ve TCMB’ye satışı zorunlu değildir.
İhracatçı firmaların özellikle 15.000 Usd üzerinde olan ihracat bedellerinin 180 gün içerisinde yurda getirilmesi konusunda Dış Ticaret, Finansman ve Muhasebe birimlerinin sıkı takip etmeleri gerekmektedir, sağlıklı ve huzurlu günler dilerim.


