DİKKAT EKSİKLİĞİ
Dikkat eksikliği, dikkat dağınıklığı,hiperaktivite… Son zamanlarda çok sık duymaya başladık. Birçok anne babanın çocuklarından yana en çok sıkıntı yaşadıkları konuların başında ‘dikkat eksikliği’ gelmektedir. Çocuk sınavdadır, küçük bir işlem hatası ile sonucu yanlış bulur. Çocuk odada arkadaşı ile konuşuyordur odada küçük bir eşya dikkatini çeker asıl konuşma hafızasından uçup gitmiştir, konu dikkatini çeken şeye geçmiştir. Çocuk test çözüyordur asıl cevap B iken C işaretlemiştir. Çocukların birçoğu bu hataları yapar ancak asıl problem bu hataların sürekli yapılıyor olması ve okul başarısının potansiyelinin altına düşmesidir.
Günümüzde uygulanan merkezi sınavlardaki soruların birçoğu dikkati ölçmektedir. Sorunun cevabı bir cümle içinde, paragraf içinde ya da grafikte verilir. Dolayısıyla öğrenciler, dikkatlerini toplayıp ne kadar iyi odaklanırsa başarıda daha yüksek olacaktır.
Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkatin kolayca dağılması, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik (aklına geleni hemen yapma, sonucunu düşünmeden hareket etme) belirtilerinin, kişinin yaşamında en az bir alanı olumsuz etkileyecek boyutta olmasıyla kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur.
Dikkat, öğrenmeyi sağlayan beynin zihinsel düzenleyici merkezidir. Dikkatimizi toplayamazsak öğrenme gerçekleşmez. Düşünelim ki sınıfta öğretmen ders anlatıyor. O anda yan sırada kalemle oynayan arkadaş. Dikkatimizi öğretmene mi yoksa kalemle oynayan arkadaşa mı vereceğimizi dikkat kabiliyeti belirler.
Dikkatsizlik, hareketlilik ya da dürtüsellik hepimizde zaman zaman görülebilir. Ancak bu tanıyı alan kişilerde bu belirtiler çok daha sık, daha şiddetli ve yaşamı etkileyecek boyuttadır. Bu nedenle DEHB, kişinin aile hayatından sosyal ilişkilerine, okul başarısından kendine güven ve benlik saygısına kadar çok çeşitli alanda olumsuz etkileri olan önemli bir ruh sağlığı sorunudur.
Anne babaların DEHB olan çocukları hakkında en sık dile getirdikleri yakınmalar şöyle oluyor: ‘Bizi duymuyor, söylediklerimizi yapmıyor ya da defalarca söyledikten sonra yapıyor. Dediğini yaptırana kadar uğraşıyor, çok ısrarcı…’ Öğretmenler ise DEHB’li çocuklara şu tarz cümleler kuraralar: ‘Çok hareketli, uzun süre bir yerde oturamaz. Sık sık yerinden kalkıyor, çevresiyle fazla ilgili, dersi dinlemiyor, düşünmeden hareket ediyor sonra pişman olup özür diliyor…’ Bu tanımlamalar görünenin sadece bir kısmını anlatmaktadır. Bununla birlikte DEHB’li çocuk sürekli çevresinden uyarı alan, dışlanmaya ve özgüveni sarsılmaya aday bir bireylerdir.
DEHB’de, çocuk ailesiyle sürekli çatışan, ailesinin yardım etme çabalarını çoğu zaman göremeyen sonra iki tarafta yükseldikten sonra pişman olup dinginleşen ama tekrar bu döngüye giren bir yapı gözlemleriz. Genelde aileler tükenme noktasına geldikten sonra destek almaya karar vermektedirler. Aslında DEHB sadece dikkat dağınıklığı, hareketlilik ve dürtüselliğin olduğu basit bir sorun değildir. Bu belirtilerin neden olduğu ikincil sorunlar, eşlik eden başka psikiyatrik bozukluklar bu durumu daha karmaşık bir hale getirir. Bu nedenle DEHB ile birlikte sağlıklı, huzurlu ve mutlu bir yaşam sürebilmek için öncelikle onu tüm boyutlarıyla tanımak ve anlamak gerekir.
Dikkatlice…


