HPV ve Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri: Görmezden Gelinemez Bir Gerçek

Rahim ağzı kanseri, yani tıbbi adıyla serviks kanseri, kadın sağlığını tehdit eden ama büyük oranda önlenebilir bir hastalık. Önlenebilir çünkü suçlusu belli: HPV (Human Papilloma Virus).

Ancak hâlâ binlerce kadın bu hastalığın adını geç duymakta, taramalardan habersiz yaşamakta ve aşıya ulaşamamakta. Oysa bugün, rahim ağzı kanseri neredeyse tamamen önlenebilen ilk kanser türü olarak tıpta yerini almış durumda.

HPV Nedir?

HPV, cinsel yolla bulaşan ve 200’den fazla türü olan bir virüstür. Bazı türleri zararsızken, tip 16 ve 18 gibi yüksek riskli tipler, serviks kanserlerinin %70’inden fazlasının nedenidir.

Kadınların yaklaşık %80’i hayatlarının bir döneminde HPV ile karşılaşır. Bu enfeksiyon çoğu zaman bağışıklık sistemi tarafından yok edilir. Ama bazı durumlarda virüs kalıcı hale gelir ve yıllar içinde hücrelerde kansere giden değişikliklere yol açabilir.

Türkiye’de Durum Ne?

Türkiye’de her yıl yaklaşık 1.500 kadın serviks kanseri tanısı almakta ve yaklaşık 600 kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu sayı, düzenli tarama ve HPV aşılaması ile neredeyse sıfıra indirilebilir.

Ne yazık ki:

 • HPV aşısı henüz ulusal aşı takvimine girmemiştir.

 • Smear ve HPV testi farkındalığı istenen düzeyde değildir.

 • Kadınların çoğu jinekolojik muayeneden çekinmekte, ya da zaman ayırmamaktadır.

HPV Aşısı: Sessiz Bir Devrim

HPV aşısı, kansere karşı geliştirilen ilk etkili aşıdır.

 • 9–14 yaş arası kız (ve erkek!) çocuklara uygulanabilir.

 • Daha ileri yaşlarda da (26–45 yaşa kadar) fayda sağlayabilir.

 • Cinsel aktivite başlamadan yapılması en etkili korumayı sağlar.

Dünya Sağlık Örgütü, serviks kanserinin 2030 yılına kadar küresel olarak ortadan kaldırılabilir hedefini açıklamıştır. Bu hedefe ulaşmak için aşılama, tarama ve tedavi üçlüsünün birlikte yürütülmesi şarttır.

Smear ve HPV Testi: Erken Tanı Hayat Kurtarır

Serviks kanseri, yavaş ilerleyen bir hastalıktır. İlk evrelerde belirti vermez. Bu yüzden tarama testleri çok değerlidir:

 • Smear testi: Rahim ağzından alınan hücre örneklerinin mikroskopla incelenmesidir.

 • HPV DNA testi: Virüsün varlığı ve tipi belirlenir.

Tarama sayesinde, kanser gelişmeden öncü hücre değişiklikleri saptanabilir ve basit işlemlerle tedavi edilebilir.

 “Bende Hiç Belirti Yoktu…”

Serviks kanseri olan birçok kadının ortak cümlesi budur. Çünkü bu hastalık uzun süre sessizce ilerler. En sık görülen geç belirtiler şunlardır:

 • Cinsel ilişki sonrası kanama

 • Adet dışı lekelenmeler

 • Kötü kokulu vajinal akıntı

 • Kasık ağrısı

Bu şikayetler varsa zaman kaybetmeden jinekolojik değerlendirme gerekir.

Sessiz Kalmayın, Paylaşın!

Rahim ağzı kanseri, utançla, korkuyla, ertelemeyle yüzleşilecek bir hastalık değildir. HPV hakkında konuşmak, aşıyı savunmak, taramayı teşvik etmek yaşam kurtarır.

Her kadın yılda bir kez jinekolojik muayeneden geçmeli, smear ve HPV testi önerilen aralıklarla yaptırmalıdır.

Hatırlatalım: HPV ve Serviks Kanserinden Korunmak Mümkün

 • HPV Aşısı:

Kansere neden olan yüksek riskli HPV tiplerine karşı geliştirilmiştir. Erken yaşta (9–14 yaş arası) yapılması en yüksek koruma sağlar, ancak ileri yaşlarda da fayda sağlayabilir. Aşı, serviks kanseri riskini %90’a kadar azaltabilir.

 • Smear Testi:

Rahim ağzından alınan hücre örneklerinin incelenmesiyle, kanser öncesi hücresel değişiklikler erken dönemde saptanabilir. Düzenli tarama, hayat kurtarır.

 • HPV DNA Testi:

Serviks bölgesinde yüksek riskli HPV virüsünün varlığını tespit eder. Smear testine ek olarak yapılabilir, bazı ülkelerde birincil tarama testi olarak da kullanılmaktadır.

 • Kondom Kullanımı:

HPV’nin bulaşma riskini azaltır ancak tamamen önlemez. Çünkü HPV, cilt temasıyla da geçebilir. Yine de korunma için önemli bir basamaktır.

 • Jinekolojik Kontroller:

Belirti olmasa bile yılda en az bir kez düzenli kadın doğum muayenesi yaptırmak, tarama testlerinin zamanında uygulanmasını sağlar.