ZİMEM DEFTERLERİ
Kayıt Tarihi: 10.04.2022 19:18 - Son Güncelleme: 20.11.2026 21:27
Biz çocukken her mahalle de bakkallar olurdu. Mahalle bakkalları, muhtarlar gibi, oturan herkesi tanırdı. Ve nedense bakkalın adı hep Ali bakkal olurdu :)) Biz memur çocuğuyduk. Seksenler dizisindeki hayatı birebir yaşadık. Bakkaldan alışveriş yapıp, deftere yazdırır, ay başında babam maaşını alınca öderdik. Bazen çarşıdaki hesap eve uymaz, borçlu kalırdık. Borç gelecek aya devrederdi. Sonra marketler açıldı, veresiye sona erdi sandınız. Halbuki değişen bir şey yok :)) Veresiye defterinin yerini kredi kartları aldı. Olan bakkallara oldu.
Osmanlı’da yardımlaşmanın türlü yollarını görmek mümkündür. Hemen hepsinin ortak yanı, yardım edilen kişinin mahcup edilmemesi ve “Sağ elin verdiğini sol elin bilmemesi” düsturudur. Zimem kelimesinin kökeni zimmetten gelmektedir. Zimem defterleri günümüz dilinde market, bakkal ve pazarlardaki veresiye borç defteridir. Zimem defteri geleneğini şöyle açıklayabiliriz; ramazan aylarında hali vakti yerinde olan kişiler, tanımadıkları mahalle bakkallarına giderek; “Zimem defteriniz var mıdır?” diye sorarmış. Esnaf bu defteri çıkarınca yardımı yapacak kişi imkânı ölçüsünde, defterdeki yapraklardan bir kısmını veya defterin tamamını satın alarak bu kişilerin borcunu ödermiş. Böylelikle borcu ödeyen kimin borcunu ödediğini bilmez, borcu ödenen ise, borcu kimin ödediğinden haberdar olmazmış. Burada esas olan Allah rızasını kazanmaktır. Borcu ödenen de ödeyen de birbirinden habersizce, birbirlerinin dualarını alırmış. Zimem defteri geleneği diğer ramazan geleneklerine kıyasla daha yoğun yaşatılmalıdır. Yardımı yapan kişi genellikle bakkalın önüne bir yazı yazdırarak, mahallenin borçlarının silindiğini bildirirmiş. Günümüzde bazı belediyeler ve idareciler de bu geleneğe zaman zaman iştirak etmekte, veresiye defteri satın alabilmektedir. Ancak zamanımızda veresiye defterindeki borçları silen bazı kişiler, kimliklerini açıklamaktadır. Kişinin yaptığı iyiliği ifşa etmesi, geleneğin özüne uygun bir tutum değildir.
Maneviyatın en yüksek noktaya ulaştığı, nice Ramazan aylarına tekrar, sağlıkla ulaşmanız dileğiyle.
Sevgi ve Sağlıkla kalın. Ne olursa olsun öğrenmeye devam edin .


