Kiracı Evi tahliye Ederken Nasıl Teslim Etmeli

Kira sözleşmesi sona erdiğinde en sık yaşanan tartışmalardan biri şudur:

“Evi boyalı teslim aldın, boyatıp teslim edeceksin.”

Peki, kiracı gerçekten her durumda evi yeniden boyatmak zorunda mı?

Hayır. Burada öncelikle kira sözleşmesine bakılması gerekir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesine göre kiracı, evi teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak sözleşmeye uygun kullanım nedeniyle meydana gelen eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir.

Duvar boyasının zamanla solması, parkelerin matlaşması veya kapılarda küçük yıpranmaların oluşması olağan kullanımın sonucudur. Ev sahibi, kiracısından evi hiç kullanılmamış gibi teslim etmesini isteyemez.

Ancak duvarların ciddi şekilde çizilmesi, büyük delikler açılması, parkelerin su altında bırakılması veya evin demirbaşlarına zarar verilmesi hor kullanım sayılabilir. Kiracı bu zararları karşılamakla yükümlüdür.

Peki, kira sözleşmesinde “Kiracı evi boyalı olarak teslim edecektir.” yazıyorsa ne olacak?

Bu durumda sözleşme hükmü önem kazanır. Yargıtay uygulamasına göre kira sözleşmesinde tahliye sırasında boya ve badananın yenileneceğine ilişkin açık bir hüküm varsa kiracı, üstlendiği bu yükümlülüğü yerine getirmekle sorumlu tutulabilir.

Ancak sözleşmede böyle bir hüküm yoksa yalnızca duvar boyasının zamanla solması veya olağan kullanım nedeniyle kirlenmesi, kiracıdan boya-badana bedeli istenmesi için yeterli değildir. Ev sahibinin bu masrafı talep edebilmesi için boya ihtiyacının kiracının kötü ve özensiz kullanımından kaynaklandığını göstermesi gerekir.

Kısacası “Evi boyalı teslim aldın.” ifadesi ile “Tahliye sırasında evi yeniden boyayarak teslim edeceksin.” hükmü aynı şey değildir. Kiracıya ayrıca boya yükümlülüğü getirilecekse bunun sözleşmede açıkça kararlaştırılması gerekir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 25.09.2018 tarihli, 2017/3558 Esas ve 2018/8991 Karar sayılı kararında da bu ayrıma dikkat çekilmiştir. Sözleşmede tahliye sırasında boya ve badananın yenileneceğine ilişkin hüküm bulunmaması hâlinde boya-badana masrafının olağan kullanımdan kaynaklandığının kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Boya dışındaki zararlar bakımından da ev sahibinin talep edebileceği miktar, her zaman eşyanın yenisinin bedeli değildir.

Örneğin uzun yıllardır kullanılan eski bir kapı kiracı tarafından zarar görmüşse ev sahibi, kiracıdan doğrudan sıfır kapının bütün bedelini isteyemez. Kapının yaşı ve doğal yıpranma payı dikkate alınarak gerçek zarar hesaplanmalıdır.

Bu tartışmaların önüne geçmenin en kolay yolu ise teslim tutanağı düzenlemektir.

Kiracı eve girerken duvarların, kapıların, parkelerin ve demirbaşların mevcut durumu fotoğraflanmalı; eksiklikler teslim tutanağına yazılmalıdır. Evden çıkarken de anahtarlar tutanakla teslim edilmeli ve evin son durumu kayıt altına alınmalıdır.

Sonuç olarak kiracının sorumluluğu belirlenirken hem kira sözleşmesine hem de zararın nedenine bakılmalıdır.

Sözleşmede açık bir boya-badana yükümlülüğü varsa kiracı buna uymalıdır. Böyle bir hüküm yoksa kiracı olağan kullanımdan kaynaklanan eskimeyi değil, kötü ve özensiz kullanımı sonucunda meydana getirdiği gerçek zararı karşılamakla yükümlüdür.

Evi kullanmak başka, eve zarar vermek başkadır.

AV. GÜLÜSTAN SARKURT