Sınanmamışlığın Kibri

Kayıt Tarihi: 03.11.2026 19:06 - Son Güncelleme: 20.11.2026 11:52
YAZI
A

İnsan bazen hiç yürümediği yolların en iyi yolcusu sanır kendini. Başkasının yaşadığı bir olay karşısında ne kadar kolay konuşuruz, değil mi? “Ben olsam asla katlanmazdım.”, “Ben onun yerinde olsam çoktan giderdim.”, “Bana yapılsa affetmezdim.”, “Benim başıma gelse böyle davranmazdım.” Ne kadar kesin, ne kadar iddialı cümleler... Oysa insanın en büyük yanılgılarından biri, henüz sınanmadığı konularda kendini çok iyi tanıdığını zannetmesidir.


Dışarıdan bakıldığında her şey daha kolay görünür. Gitmek kolaydır, vazgeçmek kolaydır, güçlü kalmak kolaydır. Çünkü başkasının hayatına bakarken onun korkularını, çaresizliğini, geçmişini ve içinde susturduğu sesleri görmeyiz. Sadece verdiği kararları görür, çoğu zaman da o kararları kendi şartlarımızın rahatlığı içinde değerlendiririz. Bir annenin sabrını sorgularız, hiç onun uykusuz gecelerini yaşamadan. Bir insanın neden susmayı seçtiğini eleştiririz, konuştuğunda neleri kaybedeceğini bilmeden. Birinin neden gitmediğini anlayamayız, kalmakla gitmek arasında nasıl bir mücadele verdiğini görmeden. Sonra bütün bu bilinmezliklerin üzerine büyük bir özgüvenle kendi doğrularımızı yerleştiririz. İşte sınanmamışlığın kibri tam da burada başlar.


İnsan, kendi gücünü bazen hiç karşılaşmadığı zorluklar üzerinden ölçer. Hiç kaybetmediği bir şeyden kolayca vazgeçebileceğini düşünür. Hiç çaresiz kalmadığı için çaresizliği iradesizlik sanır. Hiç affetmek zorunda kalmadığı için affedenleri zayıf bulur. Oysa bazı kararların ağırlığı, ancak o kararın sonuçlarıyla yüzleşildiğinde anlaşılır. Bir acıyı tarif etmekle o acının içinde kalmak aynı şey değildir. Bir kaybın ardından ne yapılması gerektiğini söylemekle, o kaybın ertesi sabahına uyanmak aynı şey değildir.


Hayatın tuhaf bir öğretme biçimi vardır. Bir zamanlar başkalarında eleştirdiğimiz davranışların nedenlerini, bazen yıllar sonra kendi hikâyemizin içinde buluruz. Dün “Nasıl katlanıyor?” dediğimiz yerde bugün kendimizi bulabiliriz. Bir zamanlar anlam veremediğimiz kararları, hayat bizi benzer bir yol ayrımına getirdiğinde anlamaya başlayabiliriz. Çünkü yaşamak, uzaktan bakmaya benzemez. İnsan bazen en çok, kendinden emin olduğu konularda yanılır. Hayatın karşısına neler çıkaracağını, hangi koşullarda nasıl davranacağını ve neye ne kadar dayanabileceğini her zaman önceden bilemez.


Elbette insanın ilkeleri, sınırları ve vazgeçmeyeceği değerleri olmalıdır. Ancak güçlü ilkelere sahip olmak, başkalarının yaşadıklarını küçümseme hakkı vermez. Her insanın dayanma gücü, imkânları, geçmişi ve hayatla kurduğu bağ farklıdır. Üstelik bazen bizi ayakta tutacağını düşündüğümüz özelliklerimiz, hayatın beklenmedik bir döneminde yetersiz kalabilir. Bazen de kendimizden hiç beklemediğimiz bir dayanıklılıkla karşılaşırız. Bu yüzden insanın kendine duyduğu güvenle, henüz sınanmadığı konulardaki kesin hükümleri arasında bir fark vardır. Özgüven, insanın kendi gücünü bilmesidir. Kibir ise henüz sınanmadığı bir hayatın karşısında kendini başkalarından üstün görmesidir.


Belki de olgunluk, her durumda ne yapacağını bildiğini iddia etmek değil; bazı durumların insanı nasıl değiştirebileceğini kabul edebilmektir. Hayat bize başkalarını anlamamız için her zaman aynı acıları yaşatmaz. Zaten empati kurabilmek için her yarayı kendi tenimizde taşımamız da gerekmez. Bazen yalnızca biraz daha az yargılamak, biraz daha dikkatli dinlemek ve bilmediğimiz hayatlar hakkında daha mütevazı konuşmak yeterlidir.


Çünkü bugün başkasının hikâyesi üzerine kolayca kurduğumuz cümlelerin, yarın kendi hayatımızda nasıl bir karşılık bulacağını bilemeyiz. Bugün dışarıdan bakıp eleştirdiğimiz bir hayatın, yarın başrolünde kendimizi bulabiliriz. Üstelik o gün geldiğinde, bir zamanlar bu kadar emin konuşan kendimizle aynı fikirde olmayabiliriz.


Bu yüzden başkalarının hayatına hüküm vermeden önce, kendi hikâyemizin henüz yaşanmamış sayfaları olduğunu hatırlayalım. Çünkü hayat, insanı bazen en çok, asla yapmam dediği şeylerle yüzleştirir. Ve bazı gerçekler vardır ki insan onları başkasının hayatında değil, ancak kendi sınavında öğrenir.

ETİKETLER:

YORUM YAP

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

Ayşe Ayhan Eraslan

Ayşe Ayhan Eraslan

Yazarın Diğer Yazıları