Aklımdakiler Köşesi

Kayıt Tarihi: 13.10.2026 19:10 - Son Güncelleme: 20.11.2026 12:05
YAZI
A

Lâ Süpürgesi 17

“Türk kültürünün en önemli özelliklerinden biri komşu, yabancı kültürlere açık olması ve onlardan aldıklarını benimsemesidir. Bu benimseme bazen, kendi kimliğini kaybedecek dereceyi bulmuştur. Türk milletinin bu özelliğinin zararına ilk işaret eden Bilge Kağan´dır. Türk kültürünü zenginleştirmekle, ufkunu açmakla birlikte etkilenme ve benimsemeye ihtiyaç varsa da Türklerin girdikleri her kültür dairesinde kendi dillerini çabucak unutup yabancı dilde yazmaları, tarihin eski sayfalarından beri gelen bir alışkanlık. Böylesine hudutsuz ve bilinçsiz bir etkilenme, kültürün temelini teşkil eden dilin bozulmasına yol açmakta ve zaman zaman da tepki uyandırmaktadır. Aydınların kayıtsızlığına karşı ilk tepkilerden biri Âşık Paşa´nın Garibnâme adlı eserinde görülür. “Türk diline kimesne bakmaz” idi derken Âşık Paşa asırlar öncesinin Bilge Kağan´ından farklı değildir. Doğu Türkçesinde de bu şikâyet Ali Şir Nevaî´nin Muhakemetü´l Lügateyn ´dedir. Yabancı kültüre olan hayranlığın bir çeşit kendisini unutma anlamına dönüşmesi, yıllar sonra Gökalp´in Kızılelma´sında ‘Çok yerleri biz fethedebilmişiz; /Her birinde manen fethedilmişiz.’ biçiminde ifade edilmiştir.”

Evveet, nabız tutmada ustalaşmış okurlarım. Yukarıda bir alıntı yaptım. Türk edebiyatının kıymetli akademisyenlerinden Prof. Dr. İnci Enginün´e ait Tanzimat´tan Cumhuriyet´e modernleşme sürecini anlatan bir kitap okuyorum bugünlerde ve bu satırlar öyle ilgimi çekti ki size de sunmak istedim. Kelimesi kelimesine. Fethettiğimiz yerlerde manen fethedilmek yani kültürel formda zenginleşmek elbette iyi ama madalyonun diğer tarafı da var. Yani toprak fetihleri Sayın Enginün Hoca´nın belirttiği gibi “kendini unutma” anlamına da dönüşüvermiş. İpin ucu kaçmış. Hele Âşık Paşa´nın dizesi beni çok üzdü. Aslında geçmişteki üzüntümü hatırlattı. İlk kez duymadığım bu dize şimdiki şuur seviyemde daha bir kanattı yüreğimi. “Türk diline kimesne bakmaz idi.” Edebiyat Fakültesi´nde öğrenciyken bir yanan canım bin yandı. Ne de olsa gençlik başta duman iken insan derinleşemiyormuş. Dilimiz kimliğimiz yahu. Türk dili benim ağzımda annemin ak sütüdür. Yahya Kemal ile o kadar hemfikirim ki. Gelişmek, zenginleşmek başka, kendini unutmak başka. Hayatta her şey arasında çok ince çizgiler var ve bu hakikati görebilen uluslar ve insanlar sonsuzlaşıyorlar. Birey olarak da tamamen taklitçi bir konum alırsak Allah korusun bunun sonu hayır olmaz. Örnek alabilir, gıpta edebilir, modelleyebilirsin bir seviyede ve ama sen “sen” olacaksın. Otantik, özgün kimliğini inşa edeceksin. Zira, Allah´a saygı ve iman da budur esasen. Allah en yüksek bilinç en yüce varlık en iyi bilen. Bir kadere ve ana amaca bağlı yarattıysa kişiyi ve tüm varlığı, O´nun iradesine tâbi olacağız. Doğa ne kadar harika bir örnek önümüzde. Bir elma, armut olmaya çalışmıyor. Papatya, güle dönüşme peşinde değil. Ay ve güneş tatlı tatlı devir daim ediyorlar. Her birimiz ve her şey belli ki dünya rüyasında bütünün bir başka hâlini tamamlıyoruz. “Kıskançlık cehalet, taklit ise intihardır” diye bir söz geldi aklıma hemen, şimdi oldu bu. Kimindi hatırlayamadım. Yabancı bir bilim insanıydı. Bir ara onu da yazarım. Ne güzel bir sözü miras etmiş bize. Demek hiç ihtiyacımız yok şunu bunu taklide. Beş duyunun manipülasyonları bunlar. Hemen anlayıp kabullenmeyeceğiz doğal olarak. Yılların kemikleşmiş tortuları var. Ama özümüz yok olmadı. Biraz bağımız koptu. İşte ona sabırla ve cesaretle bir gemici düğümü atacağız. Rehber içimizde. Usta içimizde. O, sensin. O, benim. Bu arada sözün sahibinin adı Ralph idi. Soyadı yine yok gelmiyor aklıma. Ama sen aklımdasın hep. Bilgeleşmeye devam edelimmm.. Buralarda kal. 




ETİKETLER:

YORUM YAP

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

Habibe Nesrin Ertuğrul

Habibe Nesrin Ertuğrul

Yazarın Diğer Yazıları